Тақыр кесірткесі (лат. Phrynocephalus helioscopus) – бауырымен жорғалаушылардың ешкіемерлер тұқымдасының бір тармағы. Кесірткенің кішігірім түрі, дене тұрқы 7 см болады, құйрығы салыстырмалы түрде қысқа келеді. Аналығы аталығынан ірі келеді. Тақыр кесірткесінің арқа-жауырын тұсының түсі әрқалай болады және онысы қоршаған субстратқа тікелей қатысты болады. Бір қызығы, оның дөңгеленіп келген басының желке тұсында дөңгелек қызғылт дақтары болады, осы дақтар көгілдір сақиналарымен көмкерілген. Шығыс Қазақстан]]да тақыр кесірткесі барлық аймағында кездеседі, тек солтүстік аудандарда ғана кездеспейді. Көбінесе қатқақ жерлерде, тастақта түрлі сор жермен ондағы тақырда кездеседі. Семей қаласының маңындағы қарағайлы орманда тақыр кесірткесін кездестіруге болады. Тақыр кесірткесі тіршілікке күндіз белсенді. Негізгі қорегі - түрлі жәндіктер, құрт-құмырсқа, өрмекшілер. Түнде саршұнақтың немесе тышқандардың індерін пайдаланады, кейде белгілі бір өсімдік түбінен өзі де ін қазып алады. Сәуірдің аяғында аналығы жұмыртқалайды. Шамамен, 2-ден 8-ге дейін жұмыртқа салады, одан 40 күнде жарып шығады.